لازم به ذكر است خانواده مسيحى فيليويچ كه تعدادى از تصاوير آن‌ها در دست نگارنده است ، در دوره قاجار در بندر گز بروبيائى داشتند و تا چند دهه پيش بازماندگان آن‌ها در بندر گز زندگى مىكردند ولى اكنون مهاجرت كرده و به شهرهاى ديگرى و تعدادى هم به خارج از كشور رفته‌اند . جولاى 1915 ( رمضان 1333 ه ) : خبر رسيد رعاياى روس در قريه شيرنگ اكثرا مريض و چند نفر فوت شده‌اند . سپتامبر 1915 ( شوال 1333 ه ) : تجار مسيحى [ ارمنى ] از بندر جز به ملاكين استراباد نامه نوشته‌اند كه 500000 پوت برنج و شالى براى آن‌ها خريدارى نمايند . اكتبر 1915 ( ذيحجه 1334 ه ) : بارون فون صمصام تاجر مسيحى قريه شيرنگ را اجاره گرفته است . جولاى 1916 ( رمضان 1334 ه ) : لاورف كميسر روس در گنبد عزل شده است . او املاكش در سنگدوين و گنبد را واگذار به گرمانويچ و اداره پاتايف كرده است . 29 اگوست 1916 ( شوال 1334 ه ) : خبر رسيد ارامنه ساكن تهران نصف به سمت گيلان و نصف به مازندران فرارى شده‌اند [ احتمالا عده‌اى هم به استراباد آمدند . ] 25 مه 1917 ( جمادى الاول 1335 ه ) : بدستور حكومت استراباد در شهر جار كشيده‌اند كه فروش مشروبات قدغن است . نصف اهالى شهر در خانه‌هاى خود عرق مىكشند . چند نفر ارامنه كه شغلشان عرق‌كشى بوده حقوق ( عوارض ) حكومتى را نداده بودند . عرق بطرى 10 منات است . 7 فوريه 1918 ( جمادى الاول 40 : ) 1336 نفر مالقانى روس از راه دريا بيرون آمده با اسب و ماديان و عرابه وارد شهر استراباد شدند و پشت دروازه اردو زده‌اند . قنسول متوحش شده خبر به حاكم استراباد داد كه آن‌ها آشوب‌طلبان هستند . آوريل 1918 ( شعبان 1336 ه ) : 20 نفر از مالقانهاى روس كه در گوگ‌تپه زير حد نسركان و يورت طايفه داز تركمان آبادانى كرده و مسكن داشته و اراضى را 90 ساله از شيخ محمد باقر فاضل اجاره كرده بودند به سالى 3000 تومان ، حال خبر رسيد 300 نفر پياده و سواره تركمان داز و قرقچى بر سر آن‌ها ريخته و آن‌ها هم با زن و بچه به فاضل‌آباد گريخته‌اند . مه 1918 ( ذيقعده 1337 ه ) : 300 نفر بالشويك ( كمونيستهاى ) روسيه به قراسو آمده و